Cách loại bỏ gián đoạn tín hiệu đo RTK

Trong đo đạc bằng công nghệ GNSS RTK (Real-Time Kinematic), hiện tượng tín hiệu RTK bị gián đoạn hoặc mất liên kết là một trong những vấn đề thường gặp nhất gây ảnh hưởng lớn đến hiệu quả đo đạc. Bài viết dưới đây, Trắc Địa Sao Việt sẽ trình bày chi tiết nguyên nhân gây ra gián đoạn tín hiệu đo RTK và cách loại bỏ gián đoạn tín hiệu đo RTK.

Nguyên nhân gây gián đoạn tín hiệu khi đo RTK

Trước khi tìm cách khắc phục, ta cần “bắt mạch” chính xác căn bệnh. Tín hiệu RTK được hình thành từ hai nguồn dữ liệu: Vệ tinh (Satellite) và Tín hiệu hiệu chỉnh (Correction Data) từ trạm Base hoặc trạm CORS. Sự gián đoạn thường đến từ 3 nhóm nguyên nhân chính:

• Môi trường đo đạc: Bị che khuất bầu trời (tán cây, tòa nhà) hoặc bị nhiễu đa đường (Multipath) gây ra khi tín hiệu vệ tinh phản xạ từ các bề mặt như bê tông, kim loại.
• Đường truyền dữ liệu: Sóng Radio (UHF) yếu hoặc mạng 4G/5G không ổn định.
• Hạn chế hạ tầng trạm tham chiếu (CORS/Base): Khoảng cách quá lớn giữa trạm CORS hoặc base và máy Rover RTK (thường trên 30 – 50 km); Trạm tham chiếu bị ngừng hoạt động, mất điện hoặc bảo trì.
• Nhiễu điện từ và thời tiết vũ trụ: Hoạt động của tầng điện ly (Ionosphere) và bão mặt trời.

Cách loại bỏ gián đoạn tín hiệu đo RTK

Giải pháp 1: Tối ưu hóa đường truyền Radio (UHF)

Nếu bạn đang đo bằng chế độ Base – Rover phát Radio trong, đây là những cách loại bỏ gián đoạn tín hiệu đo RTK hiệu quả nhất:

Kiểm tra tần số và kênh (Channel & Frequency): Tình trạng “trùng tần số” (interference) rất phổ biến tại các khu đô thị hoặc công trường lớn có nhiều tổ đội cùng đo đạc 

• Hành động: Thực hiện đổi sang một kênh tần số khác ít người dùng. Ví dụ: Thay vì dùng kênh mặc định số 1 (460.050 MHz), hãy chuyển sang kênh 5 hoặc 6.
• Lưu ý: Đảm bảo cài đặt tần số và giao thức (Protocol – ví dụ: Transparent EOT, TrimTalk) trên cả máy Base và Rover phải trùng khớp nhau.

Nâng cao vị trí ăng-ten phát: Sóng UHF truyền thẳng (Line of sight). Vật cản như đồi núi, nhà cửa sẽ chặn đứng tín hiệu 

• Hành động: Đặt trạm Base ở vị trí cao nhất, thoáng đãng nhất trong khu vực. Sử dụng sào nối dài cho ăng-ten phát (High gain antenna) để tăng phạm vi phủ sóng.

Tăng công suất phát (Power Output): Các máy RTK hiện nay (như Hi-Target, CHCNAV, E-Survey…) đều cho phép tùy chỉnh công suất phát (1W, 2W, 5W…).

• Hành động: Nếu Rover ở xa Base (>2km) và hay mất sóng, hãy chuyển công suất phát của Base lên mức cao (High). Tuy nhiên, điều này sẽ làm pin trạm Base hao nhanh hơn, nên chuẩn bị bình ắc-quy ngoài.

Kết nối với mạng CORS hoặc mạng NTRIP ổn định: Sử dụng mạng CORS nhiều trạm hơn thay vì base đơn lẻ giúp cung cấp tín hiệu hiệu chỉnh liên tục và giảm lỗi baseline dài. Nếu có thể, ưu tiên sử dụng mạng NTRIP VRS để nhận hiệu chỉnh gần như là từ một trạm “ảo” gần Rover hơn.

Địa hình vật cản là nguyên nhân hàng đầu khiến sóng Radio UHF bị gián đoạn.

Giải pháp 2: Khắc phục sự cố khi đo qua 3G/4G (CORS/Base 3G)

Năm 2025, đo đạc qua trạm CORS (Cục ĐĐBĐVN hoặc Vngeonet) rất phổ biến, nhưng phụ thuộc hoàn toàn vào mạng viễn thông.

Chọn SIM và nhà mạng phù hợp

• Vấn đề: Tại các khu vực vùng sâu vùng xa, sóng 4G chập chờn là nguyên nhân chính gây mất tín hiệu hiệu chỉnh (Correction Age tăng cao).
• Giải pháp: Luôn chuẩn bị 2 loại SIM của các nhà mạng lớn (Viettel và VinaPhone). Sử dụng các dòng Sổ tay (Controller) có khe sim hỗ trợ 4G/5G băng tần rộng để bắt sóng tốt hơn.

Kiểm tra Mountpoint và Server

Đôi khi lỗi nằm ở máy chủ.

Hành động: Nếu thấy Rover mãi không Fixed dù sóng 4G căng đét, hãy thử đổi Mountpoint (ví dụ từ VRs_Vn2000 sang Single_Base hoặc ngược lại) hoặc kiểm tra xem tài khoản CORS có hết hạn hay không.

Giải pháp 3: Xử lý nhiễu đa đường (Multipath)

Đây là kỹ thuật nâng cao để loại bỏ gián đoạn tín hiệu đo RTK khi làm việc trong đô thị hoặc gần các bề mặt phản xạ mạnh (nhà kính, mái tôn, mặt nước).

Hiện tượng: Tín hiệu vệ tinh không đi thẳng vào máy mà bị phản xạ qua các bề mặt khác, làm máy tính toán sai khoảng cách -> Không thể Fixed.

Cách khắc phục:

• Sử dụng mặt nạ vệ tinh (Elevation Mask): Truy cập phần mềm đo, tăng góc ngắt vệ tinh từ 10 độ lên 15 độ hoặc 20 độ. Việc này giúp máy loại bỏ các vệ tinh ở tầm thấp sát chân trời – nơi dễ bị nhiễu nhất.
• Bật tính năng chống nhiễu (L-Band/Multipath Mitigation): Trên các dòng máy cao cấp (như các mẫu mới tại Trắc Địa Sao Việt), hãy kích hoạt tính năng khử nhiễu đa đường trong phần cài đặt vệ tinh.

Tránh đặt máy gần các bề mặt phản xạ lớn như tường kính, mái tôn để hạn chế nhiễu đa đường.

Công nghệ mới của RTK: “Cứu cánh” khi mất tín hiệu hoàn toàn

Đến năm 2025, các hãng sản xuất đã phát triển những công nghệ bù tín hiệu cực kỳ hữu ích mà người dùng nên tận dụng:

Công nghệ aRTK (hoặc xFill, SureFix)

Đây là công nghệ duy trì độ chính xác của máy RTK trong một khoảng thời gian ngắn (từ 2-5 phút) ngay cả khi mất hoàn toàn tín hiệu từ trạm Base hoặc CORS.

Khi bạn đi vào vùng khuất (gầm cầu, tán cây rậm), máy vẫn giữ được trạng thái Fixed nhờ thuật toán dự đoán và vệ tinh L-Band. Hãy đảm bảo tính năng này đã được BẬT trên thiết bị của bạn.

Sử dụng cảm biến nghiêng IMU

Mặc dù IMU không trực tiếp tăng sóng, nhưng nó giúp bạn đo nhanh hơn. Thay vì phải dựng máy thẳng đứng chờ 30 giây để Fixed lại, bạn có thể đo ngay khi máy vừa Fixed dù sào đang nghiêng, giảm thời gian chờ đợi tại các điểm khó.

Cách loại bỏ gián đoạn tín hiệu đo RTK là một quá trình cần tối ưu cả về môi trường đo đạc, cấu hình thiết bị, kết nối dữ liệu và phần mềm. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hơn về thiết bị RTK hoặc giải pháp kỹ thuật RTK tại công trường, đừng ngần ngại liên hệ chuyên gia trắc địa để được hỗ trợ phù hợp nhất.

• Địa chỉ: Số nhà B20 ngõ 252 Lương Thế Vinh, phường Trung Văn, quận Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
• Hotline: 0912 339 513
• Website: https://maytracdiasaoviet.vn/